ISO – Độ nhạy sáng

Phim Kodak TMY 120
Phim Kodak, ISO 400. Ảnh: Thành Long / documentary.vn

ISO (Độ nhạy sáng) là một trong ba cạnh của tam giác lộ sáng (exposure triangle). Hai cạnh còn lại là khẩu độ (aperture) và tốc độ cửa trập (shutter speed).

ISO là gì?

ISO là chỉ số cho biết độ nhạy sáng của phim. Nó được thể hiện bằng các con số: 50, 100, 200, 400 v.v. Theo đó, số càng lớn thì độ nhạy cao càng cao và ảnh càng sáng hơn.

Độ nhạy sáng của phim (hay còn gọi là tốc độ phim – film speed) vốn được quy định theo nhiều hệ thống tiêu chuẩn khác nhau. Năm 1974, các bộ tiêu chuẩn tốc độ phim theo DINASA đã được hợp nhất theo chuẩn ISO (International Organization for Standardization – Tổ chức quốc tế về Tiêu chuẩn hoá).

Ánh sáng tiếp xúc với phim sẽ tạo ra các phản ứng hoá học, nhờ đó hình ảnh được ghi lại.

Độ nhạy sáng là mức độ phản ứng hoá học của phim đối với ánh sáng.

Đối với cảm biến kĩ thuật số, thay cho các phản ứng hoá học sẽ là số hoá tín hiệu ánh sáng tại mỗi điểm ảnh trên cảm biến.

Ở máy ảnh kĩ thuật số, phim được thay bằng cảm biến (sensor). Mức độ nhạy sáng của cảm biến có thể dễ dàng điều chỉnh mà không phải thay ra như phim.

Thay đổi ISO để làm gì?

Trong khi thay đổi khẩu độ và tốc độ cửa trập là để điều chỉnh lượng ánh sáng đi vào, thì thay đổi ISO là để điều chỉnh hiệu quả tác động của cùng một lượng ánh sáng.

Trong điều kiện ánh sáng yếu, để bắt đứng chuyển động bạn phải để tốc độ cửa trập cao. Tức là thời gian lộ sáng rất ngắn. Nhưng dù đã để khẩu độ cao nhất thì bức ảnh vẫn không đủ sáng. Đấy là trường hợp bạn phải tăng ISO.

Ảnh chụp ở ISO 6400, so sánh trước và sau khi khử nhiễu bằng Lightroom. Ảnh: documentary.vn

Cái giá phải trả là ISO càng cao thì ảnh càng bị nhiễu hạt (noise), suy giảm màu sắc, mất chi tiết. Thật may là công nghệ cảm biến và xử lí ảnh càng ngày càng hiện đại. Khi cần, bạn có thể chụp với ISO 3200, thậm chí 6400 mà không phải đắn đo gì. Nếu đắn đo thì khả năng cao là bức ảnh sẽ bị hỏng hoàn toàn.


Tiếp theo

Tác giả: Lựợm

Lựợm là một cử nhân ngôn ngữ học thích chụp ảnh tư liệu và biết làm web. Anh kiếm sống chủ yếu bằng nghề chụp ảnh ở Hà Nội.

2 bình luận

Bình luận

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.